جلد دوم: تمدنها در آزمون ثابتهای انسانی.
معرفی کتاب
جلد دوم «ردپای ثابتهای انسانی در تاریخ» نخستین مرحله ورود مستقیم و تفصیلی به مطالعه تمدنهای تاریخی بر اساس چارچوبی است که در جلد اول تدوین شد.
این جلد با تمدن ایلام آغاز میشود. انتخاب ایلام بهعنوان نخستین مورد مطالعه، امکان بررسی تمدنی را فراهم میکند که در محیطی میان فلات ایران و میانرودان شکل گرفت و در طول تاریخ خود با مسائل بقا، ارتباط، معنا، نظم، رقابت و فشار خارجی روبهرو بود.
در ادامه، روند شکلگیری، قدرت، فشار، تابآوری، افول و بازتنظیم تمدنی بررسی میشود. سپس چارچوب مطالعه به تمدنهای مصر باستان، هخامنشیان، یونان باستان، روم و قرون وسطی گسترش پیدا میکند.
هدف این جلد اثبات نظریه صرفاً از طریق یک نمونه تاریخی نیست. همانگونه که در متن کتاب تصریح شده است، ایلام «اثبات نظریه نیست؛ نخستین آزمون آن است» و اعتبار چارچوب باید از طریق بررسی تمدنهای متفاوت و مقایسه آنها افزایش یابد یا در صورت مشاهده ناسازگاری، اصلاح شود.
فصلهای جلد دوم
فصل نوزدهم: تمدن ایلام؛ نخستین آزمون رد پای ثابتهای انسانی. فصل بیستم: ایلام آغازین؛ از زیستگاه به تمدن. فصل بیست و یکم: ایلام در عصر قدرت؛ گسترش نظم و آغاز فشار. فصل بیست و دوم: ایلام و میانرودان؛ جنگ بهعنوان آزمون تمدنی.
فصل بیست و سوم: تابآوری تمدنی؛ چگونه ایلام پس از شکستها ادامه یافت؟ فصل بیست و چهارم: آغاز افول؛ هنگامی که تعادل از میان میرود. فصل بیست و پنجم: اصلاح و بازتنظیم؛ چگونه تمدنها از افول بازمیگردند؟ فصل بیست و ششم: مصر باستان؛ تداوم، نظم و چرخه تمدنی.
فصل بیست و هفتم: هخامنشیان؛ نظم در گستره تنوع. فصل بیست و هشتم: یونان باستان؛ رقابت، معنا و آفرینش نهادها. فصل بیست و نهم: روم؛ از نظم جمهوری تا امپراتوری. فصل سیام: قرون وسطی؛ بازسازی نظم پس از فروپاشی.